Ergonomie op het werk draait om een werkplek die past bij de mensen die er dagelijks gebruik van maken. Als bureau, stoel, scherm en werkhouding goed op elkaar zijn afgestemd, werk je comfortabeler, verklein je de kans op klachten en ondersteun je de productiviteit van je team. Of het nu gaat om een kantoorvloer of een thuiswerkplek: met de juiste inrichting maak je van een werkplek echt een plek die werkt.
Wat is ergonomie op het werk?
Ergonomie op het werk betekent dat je de werkomgeving afstemt op de mens, niet andersom. Het gaat dus niet alleen om een goede bureaustoel, maar om de totale combinatie van werkhouding, werkmiddelen, afmetingen, zichtlijnen en afwisseling gedurende de werkdag.
Bij kantoorwerk zie je dat vooral terug in de inrichting van de werkplek. Denk aan een stoel die goed instelbaar is, een bureau op de juiste hoogte, een scherm dat prettig staat opgesteld en voldoende ruimte om van houding te wisselen. Goed ergonomisch werken helpt om overbelasting te beperken en maakt langdurig beeldschermwerk beter vol te houden.
Waarom ergonomisch werken belangrijk is
Een niet goed ingerichte werkplek leidt vaak niet direct tot problemen, maar klachten bouwen zich meestal geleidelijk op. Nek, schouders, rug, armen en ogen krijgen langdurig dezelfde belasting wanneer je te statisch werkt of wanneer werkmiddelen niet goed zijn ingesteld.
Ergonomisch verantwoord werken is daarom belangrijk voor zowel comfort als continuiteit. Een betere werkplek kan helpen bij:
- Minder fysieke klachten zoals rug-, nek- en schouderbelasting
- Meer comfort tijdens de werkdag door een betere werkhouding
- Betere concentratie door minder onnodige spanning en vermoeidheid
- Productiever werken doordat de werkplek het werk ondersteunt
- Duurzame inzetbaarheid van medewerkers op kantoor en thuis
De basis van een ergonomische werkplek
Voor veel organisaties begint ergonomie op de werkvloer met de juiste inrichting van de individuele werkplek. Dat hoeft niet ingewikkeld te zijn, zolang de belangrijkste onderdelen goed op elkaar zijn afgestemd.
Bureaustoel
Een ergonomische bureaustoel moet verstelbaar zijn, zodat je de zithoogte en ondersteuning kunt aanpassen aan de gebruiker. Het doel is dat je ontspannen zit, met voldoende steun in de rug en zonder onnodige spanning in schouders of benen. Kies daarom voor ergonomische bureaustoelen die je eenvoudig op de gebruiker afstemt.
Bureau of zit-sta bureau
De hoogte van het werkblad moet passen bij je lichaam en manier van werken. Een hoogteverstelbaar bureau of zit-sta bureau maakt het makkelijker om af te wisselen tussen zitten en staan, wat vooral bij langdurig computerwerk een groot voordeel is. Meer afwisseling bereik je met zit-sta bureaus die snel en stil in hoogte verstelbaar zijn.
Beeldscherm en monitorarm
Het scherm moet recht voor je staan en op een prettige kijkhoogte. Zo voorkom je dat je steeds naar beneden kijkt of je nek draait. Met monitorarmen is het scherm vaak nauwkeuriger af te stellen, zeker als meerdere medewerkers dezelfde werkplek gebruiken.
Toetsenbord, muis en werkafstand
Zorg dat toetsenbord en muis dichtbij liggen, zodat je armen ontspannen kunnen blijven. Houd ook voldoende werkdiepte aan, zodat je scherm op prettige afstand staat en je niet voorover gaat zitten.
5 praktische tips om ergonomisch te werken
-
Stel je stoel eerst goed in
Begin altijd bij de stoel. Als je basis niet klopt, ga je de rest van de werkplek compenseren met een verkeerde houding. Lees ook de bureaustoel instellen: handleiding voor een stap-voor-stap aanpak. -
Zet het scherm recht voor je
Zo beperk je draaien van nek en schouders tijdens het werken achter de computer. Het helpt ook om je monitor op de juiste hoogte te plaatsen. -
Werk met je armen ontspannen
Toetsenbord en muis horen zo te liggen dat je niet hoeft te reiken of je schouders op te trekken. -
Wissel regelmatig van houding
Ook een goed ingestelde werkplek is geen reden om urenlang stil te blijven zitten. Afwisseling blijft essentieel, bijvoorbeeld met een geschikt zit-sta bureau dat bij jouw werksituatie past. -
Kijk ook naar de thuiswerkplek
Ergonomisch werken thuis vraagt net zo goed om een passende stoel, werkhoogte en schermopstelling als op kantoor.
Veelvoorkomende klachten bij niet-ergonomisch werken
Wanneer een werkplek niet goed is ingericht, zie je vaak dezelfde soorten klachten terug. Die ontstaan niet alleen door verkeerd meubilair, maar ook doordat medewerkers niet weten hoe ze hun werkplek moeten instellen of te weinig afwisselen tijdens de dag.
- Nek- en schouderklachten door een te laag of verkeerd geplaatst scherm
- Rugklachten door onvoldoende ondersteuning of een onjuiste zithoogte
- Arm- en polsbelasting door een onhandige positie van muis en toetsenbord
- Oogvermoeidheid en hoofdpijn door langdurig beeldschermwerk en een onprettige kijkpositie
- Algemene vermoeidheid door statisch werken en te weinig bewegingsmomenten
Wat zegt de Arbowet over ergonomisch werken?
De Arbowet en het Arbeidsomstandighedenbesluit verplichten werkgevers om te zorgen voor een veilige en gezonde werkplek. Daarbij hoort ook dat werkplekken volgens ergonomische principes worden ingericht, voor zover dat redelijkerwijs mogelijk is.
In de praktijk betekent dat dat je als organisatie serieus moet kijken naar de inrichting van beeldschermwerkplekken, de inzet van passende werkmiddelen en de belasting van medewerkers tijdens hun werk. Ergonomie is dus niet alleen een kwestie van comfort, maar ook van goed werkgeverschap en verantwoord inrichten van de werkvloer.
Ergonomisch werken op kantoor en thuis
De principes van ergonomisch werken blijven hetzelfde, of iemand nu op kantoor werkt of thuis. Wel verschilt de praktijk. Op kantoor heb je vaak meer mogelijkheden om werkplekken structureel in te richten en op elkaar af te stemmen. Bij thuiswerken is juist persoonlijke afstemming belangrijk, omdat de beschikbare ruimte en situatie per medewerker verschillen.
Daarom is het slim om niet alleen naar losse producten te kijken, maar naar het geheel van werkhouding, werkplek en dagelijks gebruik. Een goed ingerichte thuiswerkplek kan net zo belangrijk zijn als een goed ingerichte kantoorwerkplek. Daarbij kan een checklist ergonomisch werken op kantoor helpen om niets over het hoofd te zien.
Wanneer is werkplekadvies zinvol?
Soms zie je direct dat een werkplek beter kan worden ingericht. In andere situaties zijn klachten of verschillen tussen medewerkers juist aanleiding om verder te kijken. Dan kan een werkplekonderzoek helpen om knelpunten in kaart te brengen en gerichte verbeteringen door te voeren.
Euro-Rotor helpt organisaties met advies en inrichting van ergonomische werkplekken, inclusief oplossingen zoals verstelbare bureaustoelen, hoogteverstelbare bureaus en monitorarmen. Ook voor thuiswerkplek-advies en een werkplekonderzoek kun je terecht. Zo creëer je werkplekken die werken: gezond, praktisch en passend bij de dagelijkse praktijk. Lees ook meer over het inrichten van een ergonomische werkplek en het belang van ergonomische kantoormeubelen.
Veelgestelde vragen over ergonomie op het werk
Wat zijn de 4 basisregels van ergonomie?
De exacte indeling verschilt per bron, maar de kern is meestal hetzelfde: zorg voor een goede werkhouding, stel werkmiddelen juist in, plaats materialen binnen handbereik en wissel regelmatig van houding of activiteit.
Welke 3 soorten ergonomie zijn er?
Vaak wordt onderscheid gemaakt tussen fysieke ergonomie, cognitieve ergonomie en organisatie-ergonomie. Voor kantooromgevingen is fysieke ergonomie meestal het meest zichtbaar, omdat die direct samenhangt met bureaustoelen, bureaus, schermen en werkhouding.
Wat zijn 5 tips om ergonomisch te werken?
Begin met een goed ingestelde stoel, zet je scherm recht voor je, houd muis en toetsenbord dichtbij, pas de werkhoogte aan op de gebruiker en wissel regelmatig tussen zitten, staan en bewegen.
Wat zegt de Arbowet over ergonomisch werken?
De Arbowet verplicht werkgevers om te zorgen voor een veilige en gezonde werkplek. Daar hoort bij dat werkplekken ergonomisch worden ingericht wanneer dat redelijkerwijs van de werkgever mag worden verwacht.